Çin’in devasa ‘Yeşil Duvar’ projesinde dikilen ağaçlar, doğal ormanlardan daha hızlı büyüyor. Bilim insanları bu hızlı gelişimin nedenlerini ve karbon emilimi üzerindeki etkilerini araştırıyor.
Çin’in çölleşmeyle mücadele amacıyla başlattığı 66 milyar ağaçlık ‘Büyük Yeşil Duvar’ projesinde dikilen ağaçların, doğal ormanlardaki muadillerinden daha hızlı büyüdüğü tespit edildi. Geophysical Research Letters’ta yayımlanan yeni bir çalışma, bu durumun atmosferdeki artan karbondioksit seviyelerine daha iyi tepki vermelerinden kaynaklanabileceğini öne sürüyor. Ancak, yapay ormanların bu hızlı büyümesinin ardındaki mekanizmalar ve karbon emme etkinlikleri üzerindeki etkileri henüz tam olarak anlaşılamadı.
1978 yılında başlatılan ve 2050’ye kadar tamamlanması hedeflenen ‘Büyük Yeşil Duvar’ projesi, Gobi Çölü’nün yayılmasını engelleyerek ülkenin otlaklarını korumayı amaçlıyor. Projenin ilk aşamalarında bazı ağaç türlerinin bölgeye uyum sağlayamaması gibi zorluklar yaşansa da, Çinli bilim insanları azimle çalışarak orman örtüsünü önemli ölçüde artırdı. Projenin uygulandığı bölgelerde orman örtüsü 1978’de yüzde 5 iken, 2023’te yüzde 14’e ulaştı. Bu artış, toz fırtınalarının azalmasına ve Pekin gibi şehirlerde hava kalitesinin iyileşmesine katkı sağladı.
Shenzhen’deki Pekin Üniversitesi’nden peyzaj ekoloğu Yuhang Luo liderliğindeki araştırmacılar, dikilen ormanların doğal ormanlara kıyasla yaprak alanında yüzde 66 daha hızlı büyüme gösterdiğini belirledi. Bu büyüme farkının bir kısmının genç ağaçların daha hızlı gelişiminden kaynaklandığı düşünülüyor. Ayrıca, dikilen ormanlara yapılan aktif bakımın da bu hızlı büyümeyi desteklediği belirtiliyor. Ancak, benzer yaş ve koşullara sahip dikili ve doğal ormanlar karşılaştırıldığında bile, dikili ormanların yüzde 4,6 daha hızlı büyüdüğü gözlemlendi.
Araştırmacılar, dikilen ağaçların 30-40 yaş civarındayken en yüksek büyüme farkını gösterdiğini, sonrasında ise bu farkın azaldığını ortaya koydu. Doğal ormanların daha istikrarlı bir büyüme hızına sahip olması, onları uzun vadeli karbon depolama açısından daha avantajlı kılıyor. Luo, dikilen ormanların karbon emilimi için güçlü bir kısa vadeli araç olabileceğini ancak uzun vadeli karbon depolama ve dayanıklılık söz konusu olduğunda doğal ormanların yerinin doldurulamaz olduğunu vurguladı.
