Türkiye, yapay zeka alanında uluslararası işbirliklerini güçlendirmek için diplomatik ve teknik adımlar atıyor. 2027’ye kadar birçok ülke ile anlaşma hedefleniyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, 2026-2030 dönemi Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında uluslararası işbirliği ve diplomasi hedeflerine odaklanıldı. Türkiye, OECD Yapay Zeka İlkeleri ve Küresel Yapay Zeka Güvenliği Ağı gibi platformlarda aktif rol alarak Birleşmiş Milletler (BM) ve G20’deki yapay zeka gündemine katkı sağlayacak.
ISO/IEC, ITU ve UNESCO gibi uluslararası standart ve etik yönetişim platformlarında yürütülen çalışmalara teknik destek verilecek. Yapay zeka alanında ikili ve bölgesel teknoloji ittifakları, veri anlaşmaları ve hesaplama kaynaklarının paylaşımı için çerçeve anlaşmalar geliştirilecek.
Türkiye’nin 2027 sonuna kadar en az 5 ülkeyle ikili yapay zeka işbirliği çerçeve anlaşması imzalaması hedefleniyor. Ayrıca en az 3 uluslararası kurumla mutabakat anlaşması ve en az 3 hedef pazarda yapay zeka ürün ve model ihracatına yönelik karşılıklı tanıma veya uygunluk işbirliği başlatılması planlanıyor. OECD, G20, BM, ISO/IEC, ITU ve UNESCO süreçlerinde Türkiye tarafından teknik görüşler sunulacak ve çalışma gruplarına katılım sağlanacak.
Uluslararası işbirliklerinin başarısı, yalnızca imzalanan anlaşmalarla sınırlı kalmayacak. Her işbirliğinde somut çıktılar, teknik çalışma grupları, ortak test protokolleri ve veri paylaşım çerçeveleri aranacak. Veri ve hesaplama paylaşımında KVKK, veri egemenliği ve ulusal güvenlik ilkeleri gözetilecek.
Türkiye, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve D8 gibi bölgesel ortaklarla kapasite geliştirme programları yürüterek güvenilir yapay zeka çözümlerinin yayılımında köprü rolü üstlenecek. Bölgesel işbirliklerinin pilot uygulamaları, sınırlı sayıda ülke ve somut kullanım senaryolarıyla başlatılacak.
TDT üyesi en az 2 ülkeyle pilot çalışma başlatılarak Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil ailelerini kapsayan ortak ‘Türk Dilleri Büyük Dil Modeli’ geliştirilecek. Bu modelin ilk versiyonunun 2027 sonuna kadar üretim ortamına alınması planlanıyor. Model, kamu hizmetleri, eğitim, çeviri ve kültürel miras uygulamalarında kullanılacak.
D8 ülkeleriyle tarım, enerji ve sanayi alanlarında; İİT kapsamında ise güvenilir yapay zeka yönetişimi, kamu hizmetleri ve dijital okuryazarlık programları yürütülecek. Benzer iklim veya dil ailesine sahip ülkelerle tarım, enerji ve sağlık alanlarında veri katalogları ve ortak veri erişim mekanizmaları oluşturulacak.
Bölgesel ortaklarla veri merkezi yatırımları, paylaşımlı hesaplama kapasitesi ve veri yönetişimi modelleri üzerinde çalışılacak. 2027 sonuna kadar en az 3 bölgesel ortakla kapasite geliştirme programı başlatılması ve en az 2 stratejik ortakla ortak hesaplama altyapısı veya veri merkezi anlaşması oluşturulması hedefleniyor.
İstanbul, Türkiye’nin uluslararası yapay zeka vitrini ve yatırım diplomasisi şehri olarak konumlandırılacak. Küresel etkinlikler, yatırımcı buluşmaları ve ortak geliştirme programları İstanbul merkezli yürütülecek.
