Dünya’nın dönüş hızındaki değişimler nedeniyle saatlere eklenen ‘artık saniye’ uygulaması sona eriyor. Türkiye’nin de dahil olduğu 69 ülkenin oylayacağı yeni düzenleme Mayıs 2027’de yürürlüğe girebilir.
Dünya’nın dönüş hızındaki değişimler nedeniyle saatlere eklenen ‘artık saniye’ uygulaması, teknolojik sistemlerde yarattığı sorunlar sebebiyle sonlandırılıyor. Uluslararası bir konferansta alınan kararla, atom saatleri ile Dünya’nın dönüşü arasındaki farkın daha geniş bir aralıkta yönetilmesi benimsendi. Bu düzenleme, dijital altyapıların zaman senkronizasyonunda istikrarı artırmayı hedefliyor.
Artık saniye uygulaması, bazı dakikaların 61 saniye sürmesiyle dijital altyapılarda aksaklıklara yol açtı. Geçmişte Reddit ve LinkedIn gibi platformlarda yaşanan sistem sorunları, uygulamanın teknik risklerini ortaya koydu. Hava yolu operasyonları ve küresel iletişim ağlarında da zaman senkronizasyonuyla ilgili problemler yaşandı. Dünya’nın dönüş hızındaki artışlar nedeniyle gelecekte saatlerden saniye çıkarılması ihtimali de ‘negatif artık saniye’ olarak adlandırıldı ve bunun da mevcut sistemler için yeni teknik sorunlar yaratabileceği değerlendiriliyor.
Versailles’da düzenlenen uluslararası konferansta alınan kararlar doğrultusunda, atom saatleri ile Dünya’nın dönüşüne dayalı zaman arasındaki farkın daha geniş bir aralığa ulaşmasına izin verilmesi benimsendi. Bu yaklaşım, saatlere düzenli olarak saniye eklenmesi veya çıkarılması ihtiyacını azaltmayı ve uzun vadede ortadan kaldırmayı amaçlıyor. Böylece özellikle dijital altyapıların kullandığı zaman sistemlerinin daha istikrarlı çalışması hedefleniyor.
Yeni sistemde ilk büyük zaman düzeltmesine ihtiyaç duyulmasının, Dünya’nın dönüş hızına bağlı olarak binlerce yıl alabileceği belirtiliyor.
Düzenlemenin kabul edilmesi halinde vatandaşların günlük yaşamında doğrudan bir değişiklik yaşanması beklenmiyor. Akıllı telefonlar ve bilgisayarlar zamanı göstermeye devam edecek, işe, okula veya randevulara gidiş saatleri değişmeyecek. Değişiklik esas olarak internet altyapıları, küresel finans piyasaları, uydu sistemleri ve hava yolu ağları gibi hassas zaman senkronizasyonuna ihtiyaç duyan teknolojik alanları ilgilendiriyor.
Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 69 ülkenin katılımıyla yapılması beklenen oylamada, artık saniye uygulamasının geleceği ele alınacak. Düzenlemenin kabul edilmesi durumunda yeni uygulamanın Mayıs 2027’de yürürlüğe girmesi öngörülüyor. 2022’de alınan kararla 2035’e kadar kademeli olarak sona erdirilmesi planlanan uygulama, yeni düzenlemeyle takvimin öne çekilmesini hedefliyor.
