Prof. Dr. Özçeker, besin alerjisinin son 20 yılda ciddi artış gösterdiğini ve günümüzde her 6 bebekten birinde görüldüğünü belirtti. Artıştaki ana nedenin epigenetik değişiklikler olduğunu vurguladı.
Besin alerjisi, çocukluk çağında giderek artan bir halk sağlığı sorunu haline gelirken, Prof. Dr. Özçeker, son 20 yılda bu oranın ciddi şekilde yükseldiğini belirtti. Günümüzde yaklaşık her 6 bebekten birinde besin alerjisinin bir türü teşhis ediliyor.
Prof. Dr. Özçeker, besin alerjisindeki artışın tek bir nedene bağlanamayacağını, çok faktörlü bir süreç olduğunu vurguladı. Bu artışta en önemli faktörün epigenetik değişiklikler olduğunu ifade eden Özçeker, çevresel faktörlerin genlerin çalışma biçimini etkilediğini açıkladı.
Genetik yapının kısa sürede değişmediğini ancak çevresel faktörlerin genlerin işleyişini değiştirdiğini belirten Özçeker, bu durumun DNA dizisini bir piyanonun tuşlarına benzeterek, tuşlara basan gücün değişmesiyle farklı sesler çıktığını söyledi. Çevresel değişimler nedeniyle bazı genlerin daha az, bazılarının ise daha fazla tepki verdiğini, bu durumun besin alerjisi ve otoimmün hastalıklardaki artışa yol açtığını aktardı.
Hava kirliliği, şehirleşme ve yaşam tarzı değişimlerinin epigenetik değişikliklerde önemli rol oynadığını belirten Özçeker, bu sürecin anne karnından itibaren başladığını ifade etti. İşlenmiş gıdalar ve katkı maddelerinin bağırsak mikrobiyotası üzerinde olumsuz etkileri olduğunu vurgulayan Özçeker, bu maddelerin hem ürünlerdeki hem de bağırsaktaki faydalı bakterilerin üremesini engellediğini dile getirdi.
Bağırsak mikrobiyota dengesinin bozulması olarak adlandırılan ‘disbiyoz’un besin alerjisini tetikleyen önemli faktörlerden biri olduğunu ancak tek başına yeterli bir açıklama olmadığını belirtti. Özçeker, besin alerjisindeki artışın boyutları nedeniyle artık ‘pandemi’ olarak tanımlanabileceğini söyledi.
Bebeklik döneminin bağışıklık sistemi için kritik olduğunu ve bu dönemde vücudun yeni gıdalarla tanıştığını belirten Özçeker, bu nedenle bazı bebeklerde besinlerin tehdit olarak algılanabildiğini açıkladı. Türkiye’de en sık görülen besin alerjilerinin ilk 3 yaşta inek sütü ve yumurta alerjileri olduğunu, bu durumun genellikle 5 yaşına kadar düzeldiğini bildirdi.
Daha ileri yaşlarda kuruyemiş, deniz ürünleri ve buğday alerjilerinin öne çıktığını kaydeden Özçeker, besin alerjilerinin coğrafi farklılıklar gösterebileceğini ekledi. Anafilaksi gibi ağır alerjik reaksiyonların hayati risk taşıdığını ve en etkili tedavisinin adrenalin olduğunu vurguladı.
Besin alerjisi tanı ve tedavi süreçlerinde moleküler alerji testleri, oral immünoterapi ve biyolojik ilaçlar gibi yeni yöntemlerin bulunduğunu sözlerine ekledi.
