Türkiye, yapay zeka alanında stratejik adımlar atarak dijital dönüşümünü hızlandırıyor. Yeni eylem planı, Türkçe dil modelleri, veri merkezleri ve savunma sanayii odaklı çalışmaları kapsıyor.
Türkiye, küresel ekonomide giderek daha fazla yer edinen yapay zeka alanında stratejik adımlar atarak dijital dönüşümünü hızlandırmayı hedefliyor. Hükümet ve özel sektör iş birliğiyle Türkçe büyük dil modelleri, kamu uygulamaları, veri merkezi altyapısı ve savunma sanayisi gibi kritik alanlarda kapasite artışı planlanıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı da sürece dahil olarak TÜBİTAK’tan HAVELSAN’a kadar geniş bir yelpazede kurum ve kuruluşların yapay zeka alanındaki faaliyetlerini destekliyor.
Türkiye, yapay zeka strateji planını güncellemek amacıyla yeni bir eylem planı hazırlıklarına başladı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, küresel standartlar ve toplumsal sahiplik prensibiyle şekillenen plan için görüş ve öneri toplama sürecini tamamladı. Strateji belgesinin önümüzdeki ay kamuoyuyla paylaşılması öngörülüyor.
Yeni planla Türkiye’nin, yapay zeka teknolojilerini tasarlayan, üreten ve küresel ölçekte rekabet edebilen öncü ülkelerden biri olması amaçlanıyor. Yapay zeka işlemci kapasitesinin artırılması, sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar tüm alanlarda dijital dönüşümün hızlandırılması ve yapay zeka uzmanı yetiştirme programlarının yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Kamunun sahip olduğu büyük veriyi değere dönüştürecek çözümlerin geliştirilmesi de planın önemli hedefleri arasında yer alıyor. Bu kapsamda, yapay zekanın ‘Türkçe’sindeki yetkinliğin artırılmasına yönelik çalışmalar da büyük önem taşıyor.
Türkiye’nin yapay zeka alanındaki görünürlüğü, özellikle Türkçe büyük dil modelleriyle artıyor. T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen T3 AI’ın Temmuz 2025’te beta sürümünün kullanıma sunulması planlanıyor. Milli Eğitim Bakanlığı, Anadolu Ajansı, TRT, TÜBA, SETA ve Microsoft gibi kurumların paydaş olduğu proje, açık kaynaklı olarak geliştiriliyor ve farklı dillerle de çalışabiliyor.
TÜBİTAK tarafından geliştirilen büyük dil modeli de Türkçenin yapay zeka alanındaki gelişimine katkı sağlamayı amaçlıyor. Öte yandan, veri merkezi yatırımlarını ülkeye çekme hedefi doğrultusunda Turkcell ve Google Cloud ortaklığıyla Ankara’da kurulacak hiper ölçekli veri merkezleri, verilerin yurt dışına çıkmadan işlenmesini sağlayacak. Bu merkezlerin 2028’de tam kapasiteyle hizmet vermesi bekleniyor.
Savunma sanayii, yapay zeka projelerinde öncü bir rol üstleniyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, Yapay Zeka, Kuantum ve Otonom Sistemler Tatbikatı ALFA için bilgi istek dokümanı yayımlayarak, yapay zeka odaklı tatbikat senaryolarını gündeme taşıdı. HAVELSAN’ın 9 milyar parametreli ve Türkçe’nin nüanslarını anlama odaklı MAIN Kurumsal Yapay Zeka Platformu da savunma ve kamu odaklı yapay zeka çözümlerine örnek teşkil ediyor.
Kamu kurumları da yapay zeka dönüşümüne odaklanmış durumda. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, kamu internet sitelerinde yapay zeka uyumlu teknik standart dönüşümü başlatarak, dijital alanda doğru bilginin korunmasını ve dezenformasyonla mücadeleyi güçlendirmeyi amaçlıyor. Başkanlık ayrıca, Hugging Face platformuna katılarak içerik paylaşan ilk kamu kurumu oldu.
Türkiye, yapay zeka alanındaki çalışmalarını Türk devletleriyle de iş birliği içinde yürütüyor. Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi’nde imzalanan bildiride, Türk Büyük Dil Modeli’nin geliştirilmesi ve TDT Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Eylem Planı’nın hazırlanması gibi kararlar yer aldı. Planın yıl sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.
