Anthropic şirketi, yapay zekanın kendi kodlarını yazarak “insansız evrimleşme” eşiğine yaklaştığı uyarısında bulundu. Küresel çapta durdurma çağrıları sürerken, yapay zeka yatırımları artıyor.
Yapay zeka teknolojilerinin kendi kodlarını yazarak insansız bir şekilde evrimleşebileceği bir eşiğe yaklaşması, dünya genelinde ülkeleri ve şirketleri önlem almaya yöneltiyor. ABD merkezli yapay zeka şirketi Anthropic, yayımladığı “When AI builds itself” (Yapay zeka kendini ürettiğinde) başlıklı raporla bu endişelere katılarak, yapay zekanın geldiği son noktayı gözler önüne serdi.
Şirket verilerine göre, bir yapay zeka modelinin insan müdahalesi olmadan kendi halefini tasarlayıp eğitebildiği teorik eşiğin sanılandan daha yakın olduğu ve otonom yazılım döngülerinin kurulduğu belirtildi. Anthropic, yapay zekanın kendi kodlarını oluşturma sürecinde önemli bir ilerleme kaydedildiğini vurguladı. Şirketin Claude yazılım sisteminde, üretim kod tabanına entegre edilen kodların yüzde 80’inden fazlasının doğrudan modelin kendisi tarafından yazıldığı, bu oranın 2025 yılı başlarında tek haneli rakamlarda olduğu ifade edildi.
Anthropic, yapay zekadaki gelişimi beş aşamaya ayırıyor. İlk aşamada Claude ile çalışmanın normal bir şirket içi işleyişe benzediği belirtilirken, 2023-2025 dönemini kapsayan ikinci aşamada çalışanların üretken yapay zekalardan kod yazma desteği aldığı aktarıldı. 2025-2026 dönemini kapsayan üçüncü aşamada ajan yapay zekaların kendi kendine kod yazabilir hale geldiği, mevcut durumda ise kodları çalıştırabilen ve işleri diğer yapay zekalara devredebilen bir konuma gelindiği ifade ediliyor.
Şirketin beşinci ve son aşama olarak tahmin ettiği evrede, ajanların kendi başlarına modeller oluşturup eğitebilecek yetenek seviyesine ulaşacağı öngörülüyor. Bu durumun gerçekleşmesi halinde, yapay zekanın gelecekteki sürümlerinin insan müdahalesi olmadan sürekli olarak geliştirilebileceği belirtiliyor.
Anthropic’in uyarılarının yanı sıra, dünya genelinde yapay zekanın gelişiminin durdurulması yönünde daha önce de çeşitli çağrılar yapılmıştı. Mart 2023’te Future of Life Institute (FLI) tarafından yayımlanan ve Elon Musk gibi isimlerin imzaladığı mektupta, GPT-4’ten daha güçlü sistemlerin eğitiminin en az altı ay süreyle durdurulması çağrısı yapılmıştı. Mektupta, insan zekasıyla yarışan yapay zeka sistemlerinin toplum, ekonomi ve demokrasi için derin riskler taşıdığı, dezenformasyon, kitlesel iş kayıpları ve medeniyetin kontrolünü kaybetme gibi senaryolara dikkat çekilmişti.
Mayıs ayında Papa 14. Leo’dan gelen ve geniş yankı uyandıran çağrıda ise yapay zekanın yalnızca teknik olarak durdurulması değil, aynı zamanda askeri, ekonomik ve bilişsel rekabet zihniyetinden arındırılarak silahsızlandırılması talep edilmişti. Buna karşın, küresel yapay zeka pazarı hızla büyümeye devam ediyor. Gartner’ın Mayıs 2026 raporuna göre, küresel yapay zeka harcamalarının 2026’da 2,59 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Bu rakam, 2025’teki 1,76 trilyon dolarlık harcamaya kıyasla yüzde 47’lik bir artışa işaret ediyor. Yapay zeka harcamalarının 2027’de ise 3,49 trilyon dolara yükseleceği öngörülüyor.
